AV-Entertainment Nr4 2022
AV-Entertainment Nr3 2022
AV-Entertainment Nr2 2022
AV-Entertainment Nr1 2022
AV-Entertainment Nr6 2021
AV-Entertainment Nr5 2021
AV-Entertainment Nr4 2021
AV-Entertainment Nr3 2021
AV-Entertainment Nr2 2021
AV-Entertainment Nr1 2021
AV-Entertainment Nr6 2020
AV-Entertainment Nr5 2020
AV-Entertainment Nr4 2020
AV-Entertainment Nr3 2020
AV-Entertainment Nr2 2020
AV-Entertainment Nr1 2020
AV-Entertainment Nr6 2019
AV-Entertainment Nr5 2019
AV-Entertainment Nr4 2019
AV-Entertainment Nr3 2019
AV-Entertainment Nr2 2019
AV-Entertainment Nr1 2019
AV-Entertainment Nr6 2018
AV-Entertainment Nr5 2018
AV-Entertainment Nr4 2018
AV-Entertainment Nr3 2018
AV-Entertainment Nr2 2018
AV-Entertainment Nr1 2018
AV-Entertainment Nr6 2017
AV-Entertainment Nr5 2017
AV-Entertainment Nr4 2017
AV-Entertainment Nr3 2017
AV-Entertainment Nr2 2017
AV-Entertainment Nr1 2017
AV-Entertainment Nr6 2016
AV-Entertainment Nr5 2016
AV-Entertainment Nr4 2016
AV-Entertainment Nr3 2016
AV-Entertainment Nr2 2016
AV-Entertainment Nr1 2016
AV-Entertainment Nr6 2015
AV-Entertainment Nr5 2015
AV-Entertainment Nr4 2015
AV-Entertainment Nr3 2015
AV-Entertainment Nr2 2015
AV-Entertainment Nr1 2015
AV-Entertainment Nr6 2014
AV-Entertainment Nr5 2014
AV-Entertainment Nr4 2014
AV-Entertainment Nr3 2014
AV-Entertainment Nr2 2014
AV-Entertainment Nr1 2014
AV-Entertainment Nr6 2013
AV-Entertainment Nr5 2013
AV-Entertainment Nr4 2013
AV-Entertainment Nr3 2013
AV-Entertainment Nr2 2013
AV-Entertainment Nr1 2013
AV-Entertainment Nr6 2012
AV-Entertainment Nr5 2012
AV-Entertainment Nr4 2012
AV-Entertainment Nr3 2012
AV-Entertainment Nr2 2012
AV-Entertainment Nr1 2012
AV-Entertainment Nr6 2011
AV-Entertainment Nr5 2011
AV-Entertainment Nr4 2011
AV-Entertainment Nr3 2011
AV-Entertainment Nr2 2011
AV-Entertainment Nr1 2011
AV-Entertainment Nr6 2010
AV-Entertainment Nr5 2010
AV-Entertainment Nr4 2010
AV-Entertainment Nr3 2010
AV-Entertainment Nr2 2010
AV-Entertainment Nr1 2010
AV-Entertainment Nr6 2009
AV-Entertainment Nr5 2009
AV-Entertainment Nr4 2009
AV-Entertainment Nr3 2009
AV-Entertainment Nr2 2009
AV-Entertainment Nr1 2009
AV-Entertainment Nr6 2008
AV-Entertainment Nr5 2008
AV-Entertainment Nr4 2008
AV-Entertainment Nr3 2008
AV-Entertainment Nr2 2008
AV-Entertainment Nr1 2008
AV-Entertainment Nr6 2007
AV-Entertainment Nr5 2007
AV-Entertainment Nr4 2007
AV-Entertainment Nr3 2007
AV-Entertainment Nr2 2007
AV-Entertainment Nr1 2007
AV-Entertainment Nr6 2006
AV-Entertainment Nr5 2006
AV-Entertainment Nr4 2006
AV-Entertainment Nr3 2006
AV-Entertainment Nr2 2006
AV-Entertainment Nr1 2006
AV-Entertainment Nr1 2005

L-Acoustics voor Schouwburg De Harmonie

Magazines | AV-Entertainment Nr4 2022

Project

Met vereende krachten:
L-Acoustics voor Schouwburg De Harmonie

Schouwburg De Harmonie in Leeuwarden heeft een nieuw geluidssysteem. “Aan het eind van de coronaperiode bleek dat onze toenmalige installatie wel erg veel gebreken vertoonde, dus het was wel nodig ook”, aldus hoofd techniek Johan Koopen. De keuze viel uiteindelijk op een systeem van L-Acoustics, dat werd geleverd door Fairlight.

Eigenlijk begon de hele zoektocht naar een nieuw geluidssysteem voor Schouwburg De Harmonie al meer dan drie jaar geleden. “We begonnen toen met een aanbestedingstraject met een tussenpersoon en zes verschillende aanbieders”, herinnert Johan Koopen zich. “Corona gooide vervolgens roet in het eten, ook omdat we onze zalen hadden verbouwd voor corona en we in die setting geen goede demo’s konden houden. Toen de coronamaatregelen stopten bleek dat onze toenmalige installatie veel gebreken vertoonde en we genoodzaakt waren snel wat nieuws te kopen. Om de vaart erin te houden hebben we toen besloten met twee partijen verder te gaan, waarvan L-Acoustics uiteindelijk als winnaar uit de bus kwam.”

Open vraag
Er was mede bij Fairlight aangeklopt omdat De Harmonie eerder goede ervaringen had met het bedrijf. Zo werden er al Sound Project X-tender monitors aangeschaft en werden onlangs nog tachtig CLF Yara ledspots gekocht. “Nu legden we bij de partijen een open vraag op tafel”, geeft Koopen aan. “Wat zou jullie keuze zijn om in onze zaal te installeren? Zelf hebben we ook wel flinke kennis door onze achtergronden, maar we laten ons natuurlijk graag verrassen. Het was mooi om te zien dat er heel verschillende ontwerpen uit voortkwamen, allemaal met hun voors en tegens. Eigenlijk was dat nog wel het mooiste proces, met elkaar de juiste keuzes maken.”

Samen
Vanuit Fairlight werden Koopen en de rest van het technische team begeleid door René van der Linden (voor de commerciële kant van het verhaal) en Ben Brouwers (technische kant). “In dit geval heb ik het technische ontwerp gemaakt, samen met een ontwerper van L-Acoustics. De installatie van het systeem viel uiteindelijk in een lockdown. Er is toen besloten dat de technische mensen van het theater zelf een groot deel van het installeren voor hun rekening zouden nemen, met name het leggen van de bekabeling, het aansluiten van de connectoren en het installeren van het versterkerrack”, vertelt Brouwers. “Dat is soepel verlopen, mede omdat bleek dat de huistechnici van De Harmonie veel ervaring en kennis bleken te hebben in zowel het bekabelen als het aansluiten van de apparatuur. Eigenlijk hoefden wij daar als Fairlight niets aan te doen. Het inhangen van het systeem hebben wij samen met de huistechnici gedaan.”

De set 
Het main PA bestaat uit een hangend gedeelte (L&R) en een gestackt gedeelte (L&R), bestaande uit (boven) 5 x KARA met meegevlogen 1 x SB18 sub. Op het podium is gekozen voor 4 x KARA en 1 x SB18 sub. “Voor het invullen van de dekking van de twee zijbalkons hangen er ook nog links en rechts A10 luidsprekers”, vertelt Brouwers. “Dan is er nog een centercluster van 6 x A10. Op het podium liggen zogenaamde frontfills verdeeld over de breedte. Dat zijn vijf stuks van de 5XT luidsprekers.” Links en rechts is ook nog een infra sub geplaatst van het type KS-28. Brouwers: “Doordat de zijbalkons een dusdanige vorm en positie hadden, ontstonden er zogenaamde schaduwplekjes, links en rechts achter in de zaal. Dit is opgelost om onder deze balkons een X8 luidspreker te hangen.” 

Beperkingen
Op de vraag waarom juist voor dit systeem is gekozen, reageert Johan Koopen: “Het is gewoon een goed systeem en het paste binnen het budget. Bovendien kenden wij alle beperkingen en nadelen van de zaal en die konden hiermee worden ondervangen.” Die nadelen zaten ‘m volgens Ben Brouwers met name in de zijbalkons en het frontbalkon: “Die veroorzaakten allerlei reflecties richting het toneel, wat door artiesten als vervelend ervaren wordt. De achterwand heeft bovendien een concaafvorm, waardoor ook reflecties ontstaan. Het is dan belangrijk deze zo min mogelijk aan te stralen.”

Blij
Direct na het inhangen is de set gekalibreerd door Gert Wiersma, van L-Acoustics. Daarna was het systeem op een paar ‘afwerkdingetjes’ na klaar voor oplevering. Johan Koopen is ondertussen blij met het eindresultaat, geeft hij aan: “Ik denk dat wij een hele goede installatie hebben gekocht binnen ons budget en onze wensen. Samen met René en Ben hebben we goed gekeken en geluisterd naar hoe we de ideale setting konden maken binnen de beperkingen van de zaal. Natuurlijk zijn er altijd bezoekende gezelschappen die daar anders over denken, maar over het algemeen gaan ze met een glimlach weer de deur uit. We zijn erg tevreden. We kunnen er nu lekker mee spelen en mogelijk, als het nodig is, in de toekomst nog dingen aanpassen die in het ontwerptraject niet naar voren kwamen. Nu verder met de volgende zalen!”
Algemene voorwaarden | privacy statement