Oerrock Festival: festival op eigen zonne-energie

Een kleine 18.000 bezoekers per festivaldag, bijna 1400 vrijwilligers, zo'n 400 sponsorende bedrijven en een festival dat volledig op door 12.000 zonnepanelen opgewekte zonne-energie draait. Het zijn cijfers die duidelijk maken dat Oerrock (al jarenlang op de allereerste verkoopdag helemaal uitverkocht) iets bijzonders is. Een festival dat zo verankerd zit in de gemeenschap, dat er zaken voor elkaar komen die andere festivals niet geregeld zullen krijgen. We spraken erover met bestuurslid Jan Boonstra: "Dit is de mooiste week van het jaar."

Foto's: Oerrock

De evolutie van een lokaal dorpsfeest tot een professioneel, volledig door vrijwilligers gerund festival, gekenmerkt door sterke gemeenschapsbanden en innovatieve infrastructuur. Zo zou een verhaal over het driedaagse festival Oerrock in één zin omschreven kunnen worden. In het Friese plaatsje Ureterp verrijst op evenemententerrein Skieppeleane sinds 2000 elk jaar een festivalterrein waar met de hele gemeenschap aan gewerkt wordt. “Het is eigenlijk het klassieke verhaal”, vertelt Jan Boonstra enkele dagen voor het festival losbarst. “Ontstaan vanuit een vriendengroep die iets wilde organiseren en door de jaren heen steeds verder gegroeid tot wat het nu is. En iedereen groeit er in mee.”

Dat laatste geldt ook voor Boonstra zelf, die in het dagelijks leven productieplanner is in een fabriek. Oerrock doet hij er dus ‘bij’, net zoals de rest van alle betrokkenen. “In 2016 ben ik bij het bestuur gevraagd en omdat ik affiniteit heb met podium- en evenemententechniek ben ik dat ook gaan doen. Het is alleen steeds meer en groter geworden”, vertelt hij. “De eerste keer dat ik het deed hadden we 7.500 bezoekers en drie podia. Nu hebben we vijf podia en 18.000 bezoekers per dag. En dat in een dorp met zo’n vijfduizend inwoners.”

Gemeenschap
Het bijzondere is dat Oerrock kan bestaan door de hulp van zo’n 1400 vrijwilligers. “De bedrijven die we inhuren worden uiteraard betaald, maar verder doet iedereen het helemaal vrijwillig”, bevestigt Boonstra. “We hebben een elfkoppig bestuur met een honderdkoppige commissie en in aanloop naar het festival nemen we allemaal anderhalve week vrij op ons eigenlijke werk. Dat is hoe het leeft. De hele gemeenschap komt hier samen.” Het resulteert in een festival dat jaar in jaar uit op de allereerste dag van de kaartverkoop uitverkocht raakt. “Dat komt echt door het sfeertje en dat merk je al in de opbouwweek. Tentenbouwers, podiumbouwers...ze komen hier allemaal graag. We zorgen ook goed voor alle medewerkers. Zo’n negentig procent is vrijwilliger, daar moet je het dan ook goed voor doen, vinden wij. Voor je betaalde krachten is het dan automatisch ook goed geregeld.”

De bijdrage van Smart Camels
Bij Oerrock zijn de vrijwilligers enorm belangrijk en daar wil het bestuur dan ook goed op passen. “Ongeveer twintig jaar geleden kregen wij de vraag of we een schermpje backstage konden leveren met een camera, zodat de vrijwilligers die niet in de tent konden zijn, ook het programma konden volgen”, vertelt Haise Bosma. “Dat is langzamerhand gegroeid naar een acht-camera-regie, waarbij we het signaal aanleveren aan de led-schermen links en rechts van het podium en twee lijnen naar de vrijwilligerstent en de cateringruimte van de artiesten. Met onze medewerkers maken we er altijd een teamuitje van!”

Op z'n Oerrocks
Zelf is Boonstra verantwoordelijk voor de technische kant van het festival. “Alle techniek, tót de infrastructuur”, geeft hij aan. “Dat wordt namelijk gedaan door de technische commissie. Dat zijn voornamelijk installateurs, die overigens ook allemaal minimaal een week vrij pakken om dat te kunnen doen. Net als de timmermannen. Allemaal leggen ze vaak hun bedrijf stil om te helpen. De bereidheid is ontzettend groot.” De voorbereiding op de ene editie van Oerrock begint daarbij al tijdens de editie daarvoor. “Je bent continu foto’s aan het maken. Het aankleedteam laat bijvoorbeeld ook altijd even een drone komen om luchts shots te laten maken van het veld. Dan zie je altijd weer dingen die qua indeling anders kunnen en heb je een jaar later ook helder hoe alles ook alweer precies stond. We kunnen sowieso wel redelijk voortborduren op de indeling van vorig jaar. Twee jaar geleden hebben we wel het hele terrein aangepast. Het is toen een stuk groter geworden en nóg prettiger dan het al was.” Boonstra toont het aan de hand van de terreintekening. “Die wordt in ons geval gemaakt door iemand met een bouwdaviesbedrijf, die daar dus handig mee is.” Ook dat gaat dus ‘op z’n Oerrocks’. “We hebben veel sponsoren die ook daadwerkelijk iets in de uitvoering betekenen. Een grondverzetbedrijf zorgt voor het terrein, installatiebedrijven hebben ons geholpen met de permanente glasvezelverbinding en de vaste stroomlijnen op het terrein. De Gebroeders Algra zijn belangrijk voor ons. De drie broers waren voorheen eigenaar van een grondverzetbedrijf en zijn nu nog altijd zeer betrokken. Ze sponsoren de laatste jaren vanuit persoonlijke titel en doen heel veel in de werkzaamheden van het terrein met shovels, kranen en héél veel uren. Ook zijn ze de sponsor van ons hoofdpodium.”

Video
FBR leverde voor Oerrock een backwall van 10x5m (breedte x hoogte). Het scherm is de ROE Emerald 8.9, een see-through scherm. Dit type scherm valt onder de Emerald-lijn en is te verkrijgen in verschillende pixelpitches: 3.9 en 5.9 beide blackface (dus niet see-through). Emerald is een relatief nieuw scherm dat tot nu toe exclusief voor FBR geleverd is. De processing was op basis van Megapixel Processing. Dit scherm moest extra geleverd worden op aanvraag van Within Temptation, één van de acts die optrad, en is een fantastische upgrade voor de mainstage gebleken.
Verder werd op het festival een totaal van 90 panelen van ROE Vanish4ST ingezet voor 2 x een IMAG (zij)scherm van zes meter breed en zeven meter hoog.

Vijf podia
In september van het vorig jaar was zo'n beetje helder wat er voor deze editie van Oerrock allemaal ging veranderen op het terrein. "We beginnen met de terreintekening van het jaar ervoor en daar worden dan de nodige nuances in aangebracht", vertelt Boonstra. "Toen we twee jaar geleden de uitbreiding hadden, hebben we voor de evaluatie al vier schetsen gemaakt van wat het kon gaan worden. De vijfde schets is het uiteindelijk geworden. Gewoon door met drie man bij elkaar te zitten en het er samen over te hebben. Dat koppel je dan terug naar het bestuur en zo kom je uiteindelijk tot dit resultaat." Dat resultaat bestaat uit vijf podia, verdeeld over evenemententerrein Skieppeleane. Boonstra: "Naast het DJ-podium hebben we bijvoorbeeld de BUKO-tent, die je gerust een soort tweede mainstage kan noemen. Dat is een 40 x 60 tent waar echt serieuze producties staan, dit jaar bijvoorbeeld Pommelien Thijs, Triggerfinger en de Jeugd van Tegenwoordig." De mainstage zelf is in de open lucht en biedt dit jaar plek aan artiesten als Within Temptation, Son Mieux, Acda en De Munnik, Krezip en Kensington. "En daarnaast hebben we nog de Sonnema Tent (30 x 50) en de VHC Tent. Die laatste is met 25 x 25 meter onze kleinste tent."

Leveranciers
Dit jaar werd op 22 april begonnen met het maaien van het terrein. In de weken daarna is beetje bij beetje Oerrock 2026 verrezen in het Friese landschap. Dat gebeurt met behulp van veel leveranciers waar al jaren mee wordt samengewerkt, geeft Boonstra aan: "Dat vinden we ook heel belangrijk. Ik ga niet elk jaar voor een paar tientjes lopen shoppen. Steenge bouwt al meer dan twintig jaar onze tenten, Purple Group is er al net zo lang bij betrokken. GSN (Geluidsservice Nederland, red.) al een jaar of vijftien. Dat is allemaal vertrouwd. Ook met een partij als ROE hebben we een goede connectie. Een deel van de ROE-schermen komt daarbij van FBK Europe." Na het maaiverk werd op 25 april begonnen met het uitzetten van het terrein. Boonstra: "Op 27 april is vervolgens de tentenbouwer begonnen met bouwen. Die begint met de belangrijkste tent van het hele terrein: de vrijwilligerstent. Hier kunnen vrijwilligers altijd terecht voor een bak koffie, koud drinken en natuurlijk een biertje na werktijd. Als de tentenbouwer klaar is, komt Interstage. Zij hebben vijf dagen werk. Daarna begint de techniek er al in te klappen en kan de stroom gelegd worden. Zo bouwen we het festival stap voor stap op.”

Soepel
Terugkijkend op de opbouw, spreekt Boonstra van een soepele periode: “Het weer zit mee, we hebben genoeg materiaal en alles komt op tijd. We hebben geen spannende momenten gehad. Vandaag is eigenlijk de dag waarop het meeste moet samenkomen en in elkaar moet vallen. Morgenmiddag draaien we op de helft van het terrein al een feestje voor een thuiszorgorganisatie. Daarna hebben we dan nog twee dagen om de rest van het terrein helemaal klaar te krijgen, maar dat gaat geen problemen opleveren door de grote hoeveelheid hulp. Het belangrijkste in de opbouw is misschien nog wel dat in het begin de grote kraan komt, aangezien dan de tenten de lucht in kunnen. En als die tenten staan, dan kan de rest aan de gang.”

Terrein
Skieppeleane is als locatie fantastisch voor de Oerrock-organisatie. Het terrein is rondom verhard, wat ideaal is. Op tactische plekken zijn ook goten in die verharding aangebracht, zodat water en stroom er onderdoor kunnen lopen. De stroomvoorziening is sowieso een verhaal apart. Zie daarvoor de kadertekst ‘Festival op eigen zonne-energie’. Rondom het terrein zijn ook lantaarnpalen geplaatst en de permanente glasvezelverbinding zorgt bijvoorbeeld voor goede connecties bij de bar en bekabeld internet op de podia. Een terrein als dit is bijzonder in een klein dorp als Ureterp, realiseert Boonstra zich terdege: “Maar dat hebben we ook weer echt met zijn allen voor elkaar gebokst. In de corona-periode hadden we niks te doen. Toen zijn we kabels gaan trekken. Onze hoofdsponsor Gebroeders Algra is een grondverzetbedrijf en zij kijken niet op een kraan meer of minder. Dat werkte perfect. Het terrein is toen ook helemaal gedraineerd, waardoor het veld keihard is. Daar rijden we gewoon met vrachtwagens overheen.” Groot voordeel is ook dat de Oerrock-organisatie op het terrein de vrije hand heeft: “Wij hoeven niks weer op tijd terug op te leveren aan de gemeente of zo. Het terrein is namelijk eigendom van onze hoofdsponsor Sjors Boonstra. Na afloop beginnen we meteen te breken en hebben we in een paar dagen tijd al onze spullen er wel uit. Op woensdag beginnen de leveranciers dan met breken en een week later is het weer alsof er niks gebeurd is.”

De bijdrage van Interstage
Voor Oerrock Festival is Interstage gestart als leverancier van stage barriers. “Sinds 2022 verzorgen we de bouw van de mainstage, waarvoor we onze curved roof inzetten, een stageconstructie met circa 375 m² overdekte speelvloer”, vertelt Chantal Busscher. “Vanaf dat moment is onze rol snel uitgebreid. Inmiddels realiseren we naast de mainstage ook de constructies voor de tentstages, de entree en het buitenpodium. Jaarlijks transporteren we negen volle trailers aan materiaal naar het terrein, waar wij in vijf dagen tijd opbouwen.” Wat Oerrock volgens Busscher kenmerkt, is een nuchtere, efficiënte aanpak: “De organisatie schakelt snel, waardoor productie en techniek perfect op elkaar aansluiten. Bovendien merk je aan alles dat iedereen met plezier werkt. Dat zie je terug in het resultaat.” Het transport wordt belangeloos verzorgd door Boonstra Transport Haulerwijk.

Mooiste week
Kijkend naar wat er drie dagen voor het festival nog moet gebeuren, oogt Boonstra ontspannen. “Ik hoop dat vandaag alle trussing af komt. Morgen hangen we dan de laatste doeken in, aangezien er vanavond nog harde wind verwacht wordt. Onze timmerploeg is ook nog druk aan de gang, bijvoorbeeld met het betimmeren van de garderobetent, wat één wand vormt met de kassa’s. Vanaf woensdag komen partijen als Purple Group en FBR Europe om de techniek erin te hangen. GSN is dat nu al aan het doen. De to-do list wordt steeds korter en ik voorzie geen problemen meer richting donderdag.” Pratend over Oerrock spreekt Boonstra over ‘de mooiste week van het jaar’. “Thuis vinden ze het soms wat minder, aangezien ik niet veel thuis ben. We werken elke dag van acht uur ‘s ochtends tot een uur of half zes. Dan eet ik thuis even wat en dan ga ik weer terug en werken we door tot een uur of negen, want dan wordt het donker. Lange dagen, maar het is schitterend om het met die hele club samen te doen.”

De bijdrage van Haarhuis
Voor Oerrock levert Haarhuis de tijdelijke energie-infrastructuur, waaronder aggregaten, lichtmasten, bekabeling en verdeelkasten. “De duurzame en flexibele aanpak van Oerrock sluit dan ook naadloos aan bij de werkwijze van Haarhuis”, vertelt Ellen Haarhuis. “Tijdens het festival functioneren de aggregaten als betrouwbare back-up, terwijl Oerrock draait op duurzame energie. Met een slim ingerichte stroomvoorziening zorgen wij ervoor dat podia, techniek en faciliteiten continu voorzien zijn van stroom. De verdeelkasten en bekabeling zijn afgestemd op de hoge eisen van een grootschalig evenement, waarbij veiligheid, flexibiliteit en bedrijfszekerheid centraal staan. Door mee te denken in voorbereiding en realisatie dragen wij bij aan een duurzaam en toekomstgericht festivalconcept.”

Trots
Het gevoel dat bij Boonstra overheerst wanneer hij kijkt naar wat er weer is neergezet, is trots. “Het is mooi dat we dit met zoveel vrijwilligers en sponsors kunnen realiseren. Daardoor is het voor bezoekers ook mogelijk om voor 75 euro drie mooie dagen te beleven. Dat maakt ons blij, maar er zijn meer dingen waar we blij van worden. Als hier de opbouw begint is het bijvoorbeeld net een stel kalveren dat voor het eerst de wei in mag, zoveel zin heeft iedereen er dan in. Het is ook altijd speciaal als op zaterdagavond de laatste band speelt en alles goed is gegaan. Het idee dat je het weer hebt geflikt met zijn allen. Dat zijn echt dingen die het voor ons zo mooi maken en waar we het met zijn allen voor doen.”

Festival op eigen zonne-energie
Bizar maar waar: aan festival Oerrock komt geen aggregaat te pas. Zelfs tijdens een niet-zonovergoten editie als dit jaar, draait het festival volledig op zonnestroom. Het is mogelijk omdat naast het festivalterrein aan de Skieppeleane een zonnepark met 12.000 zonnepanelen ligt, dat eigendom is van Oerrock-sponsor (en voormalig bestuurslid) Sjors Boonstra.
Op het festivalterrein hebben de oude dieselaggregaten plaats gemaakt voor vier Greener accupakketten. Daarin wordt de door het zonnepark opgewekte stroom opgeslagen om tijdens het festival te kunnen gebruiken. De energiebehoefte is tijdens een festivaldag ongeveer vier megawatt per dag, exact de hoeveelheid die het zonnepark op een grijze dag opbrengt.
Zoals bijna alles op Oerrock met vereende krachten gebeurt, was ook de aanleg van de benodigde infrastructuur in 2024 een gevalletje samenwerking in optima forma. Zo hielpen ook hoofdsponsor Algra en medewerkers van Verkley en Liander een aantal zaterdagen belangeloos mee.
Behalve de transformator met vier accupakketten zijn verdeeld over het terrein dertien (permanente) verdeelstations neergezet die aangesloten zijn op een ringleiding. Hiervoor is in de ruim twee kilometer lengte aan vuistdikke aluminiumkabel in de grond aangebracht. Via de verdeelstations wordt het hele festivalterrein van stroom voorzien.
Naast Sjors Boonstra toonde ook de gemeente Opsterland zich welwillend. De gemeente stelde €25.000 beschikbaar en werkte mee met de versterking van de benodigde vergunningen. Om de financiering rond te krijgen (er was een investering van €130.000 nodig), deed Oerrock een beroep op de reserves.
Resultaat is nu dus dat tijdens deze editie van Oerrock enkel en alleen zonnestroom werd gebruikt. Andere festivalorganisatoren zijn uiteraard nieuwsgierig naar hoe de Friezen dit voor elkaar krijgen. Het krijgt tot op zekere hoogte zelfs navolging. Zo is bijvoorbeeld Lowlands aan de gang gegaan om een zonnepark bij het parkeerterrein aan te leggen.