De uitrusting van RTL Nieuws-regisseur Renske Holwerda

In onze serie ‘De uitrusting van’ vertellen professionals over het vak en het materiaal waarmee zij werken. De beurt is aan Renske Holwerda, regisseur bij RTL Nieuws en allround mediaprofessional met een carrière die zich uitstrekt over meer dan twee decennia. Vanuit Hilversum werkt ze dagelijks aan nieuwsproducties die ertoe doen: van het RTL Ontbijtnieuws tot breaking news-uitzendingen waarbij elke seconde telt.

Tekst: René van de Kolk

RTL Nieuws ondergaat de grootste transformatie in decennia: een volledige herinrichting van techniek, cultuur en redactionele werkwijzen om de leidende nieuwsvideo-organisatie van Nederland te worden. De organisatie stapt af van lineaire workflows en kiest voor een cloud-native omgeving waarin redacties platform-overstijgend samenwerken, het verhaal centraal staat en het publiek leidend is in vorm, timing en taal. De drie uitgangspunten multiplatform werken, story-centric workflows en publieksgericht vertellen, vormen de basis van het brede veranderprogramma News Transformation, dat niet alleen nieuwe systemen en studio’s introduceert, maar ook nieuwe rollen, vaardigheden en een cultuur waarin wendbaarheid, samenwerking en continue ontwikkeling centraal staan.

Renske Holwerda (foto: Niels Broekema)

Magische werking
Renske Holwerda (42) woont met haar gezin in Hilversum, werkt meer dan twintig jaar als regisseur voor RTL Nieuws en heeft deze verandering van dichtbij meegemaakt. Daarnaast is ze regelmatig actief als fotograaf. In dit interview vertelt ze over haar weg in het vak, haar liefde voor live televisie, de technische evolutie van de nieuwsregie en de signatuur die haar werk kenmerkt. Televisie had al van jongs af aan een magische werking op Renske. Films vormden een wereld waarin ze volledig kon verdwijnen: “Mijn ouders kennen mij niet anders dan als iemand die altijd droomde van een toekomst in de media. Na mijn eindexamen VWO wilde ik een tussenjaar nemen en hoopte ik een baan bij de televisie te vinden. Via mijn oom kwam ik binnen bij RTL, waar ik uiteindelijk nooit meer ben weggegaan.”

Nieuwe studio
Televisie maken is een echt praktijkvak en dat geldt zeker ook voor het specifieke vak van nieuwsregisseur, weet Renske uit ervaring. “Het team bestaat uit mensen met uiteenlopende achtergronden, maar het echte vak leer je in de praktijk, in de regie tijdens uitzendingen midden in de hectiek.” Zelf regisseert ze alle nieuwsuitzendingen van RTL Nieuws: Ontbijtnieuws, RTL Z, Editie NL en de RTL Nieuws-avonduitzendingen. Soms ook extra uitzendingen bij breaking news. “Daar ligt mijn hart het meest. Het mooie is dat een draaiboek zich dan pas vult terwijl je al live op zender bent. Als ik snelle afwegingen moet maken, snel moet schakelen en tevens de presentatoren moet begeleiden, ben ik volledig in mijn element”, vertelt ze enthousiast. “In het algemeen heb ik tijdens de voorbereiding contact met eindredactie, presentatie en beeldredactie over de inhoudelijke opzet. Op regiedagen stuur ik tijdens de voorbereiding en uitzending de techniekploeg en de camera’s aan, met de andere collega’s op de redactie werk ik intensief samen. De nieuwe studio van RTL Nieuws, die we sinds kort gebruiken, is ontworpen met de kijker als uitgangspunt. De omgeving biedt veel ruimte voor beweging, waarbij fysieke schermen en digitale achtergronden naadloos in elkaar overvloeien. Hierdoor kan de redactie complexe onderwerpen op een heldere en visueel aantrekkelijke manier uitleggen. Als regisseur houd ik daar het totaaloverzicht op. RTL Nieuws is recent in haar live nieuwsstudio’s overgestapt van ELC naar Ross Overdrive. Zulke keuzes worden niet door regisseurs zelf gemaakt, maar we werken er wel dagelijks mee. In de basis zorgt het programma Ross Overdrive ervoor dat alle processen in het format en draaiboek geautomatiseerd worden, waardoor ik me als regisseur kan focussen op de inhoud en ook nog de flexibiliteit heb om in te grijpen en zaken op het laatste moment nog kan aanpassen.”

Foto: Renske Holwerda

Typisch Renske Holwerda
“Ik heb veel oog voor het comfort van presentatoren en mensen op locatie. Techniek is belangrijk, maar de mens staat voor mij centraal”, vertelt Renske als wordt gevraagd wat er typisch is aan haar manier van werken. “Het geheim van mijn werk als zelfschakelend nieuwsregisseur is: technisch zijn, liefde voor nieuws hebben, snel kunnen schakelen, de rust bewaren en goed kunnen samenwerken. Ik ben onderdeel van een team dat onder hoge druk presteert. De uitzendingen die mij het meest zijn bijgebleven, zijn de dagen met breaking news. Je zit dan bovenop het nieuws en voelt je bijna onderdeel van de gebeurtenis zelf.” De afgelopen jaren is het werk in een nieuwsregie enorm veranderd: “Toen ik in 2001 begon, werkte RTL Z al digitaal, maar RTL Nieuws gebruikte bijvoorbeeld nog tape-instarts. De overgang naar volledig digitaal werken was enorm en heeft het vak ingrijpend veranderd. Veel functies zijn samengevoegd of deels door geautomatiseerde techniek overgenomen.”

Virtuele wereld
RTL Nieuws werkt tegenwoordig in een mixed reality-vorm. Dat betekent dat er wordt gewerkt in een combinatie van een virtuele wereld en echte schermen. Achter elke camera draait een grafische computer die in realtime de virtuele omgeving rendert. Alles wat groen is, wordt weggekeyd, maar echte schermen blijven zichtbaar doordat er in de virtuele wereld precies uitgesneden uitsparingen zijn op de plekken van die schermen. Zero Density is de partij die de virtuele wereld beheert bij RTL Nieuws. Het kloppend hart van Zero Density heet The Reality Hub. Deze stuurt de vier renderengines achter de vier camera’s aan. De renderengines zijn Unreal Engines. Oorspronkelijk zijn dat gamecomputers. DreamWall uit Wallonië is de partij die de virtuele wereld heeft gebouwd. Naast die virtuele wereld heeft deze partij ook de functionaliteit in het sidepanel van Zero Density gebouwd. Zo kan men bijvoorbeeld bepaalde virtuele schermen uit- en aanzetten.

Foto: Renske Holwerda

Lef en zelfvertrouwen
Afsluitend vertelt Renske: “Ik heb geen voorbeelden in mijn vak, maar bewonder mensen met lef en zelfvertrouwen. Niet specifiek individuen, maar professionals die durven te staan voor hun keuzes. Ik kan meestal zelf nog wel neutraal naar producties kijken op televisie. Pas als iets lelijk, juist heel mooi of onlogisch is, ga ik aan: hoe doen ze dit, waarom zo, wat gebeurt hier? Ik vind het vak van televisie maken als zelfschakelend nieuwsregisseur zo mooi: zelfs op de meest saaie dagen doe ik werk dat ik leuk vind, met fijne collega’s maak ik televisie die ertoe doet. Mijn dromen voor de toekomst bestaan uit het hopelijk weer gaan maken van talkshowachtige programma’s in de studio’s. Dat vond ik een heerlijke speeltuin.”

DE FAVORIETE COMPONENTEN VAN RENSKE HOLWERDA

Saga Rundown
Het nieuws-rundownsysteem dat bij RTL Nieuws wordt gebruikt om het draaiboek van een uitzending te beheren. Het programma vormt de centrale schakel tussen redactie, regie en techniek. Saga beheert alle items, volgorde en timing van een nieuwsuitzending en koppelt tevens het redactionele draaiboek aan geautomatiseerde systemen Ross Overdrive en Ross Artimo. Saga zorgt dat de regisseur in één overzicht ziet welke onderwerpen, graphics en camerabewegingen op welk moment plaatsvinden. Kort gezegd: Saga Rundown is het hart van de nieuwsregie, het vertaalt de redactionele planning naar een technisch uitvoerbaar schema waarin alle onderdelen van de uitzending automatisch samenwerken. Het is daarnaast ook het redactionele systeem waarin gewerkt wordt. Dus ook de verhaalopzet, informatie over sprekers en telefoonnummers van gasten zijn hierin te vinden.

Ross Overdrive
Bij RTL Nieuws wordt Ross Overdrive ingezet als het geautomatiseerde productie- en controlesysteem binnen de regie. Het systeem vormt de kern van de technische workflow en zorgt dat de regisseur het totaaloverzicht heeft over alle processen in het draaiboek. Het koppelt camera’s via Ross Artimo, maar ook graphics, audio en videoservers aan het draaiboek, zodat handelingen automatisch verlopen. Het programma toont in één interface alle cues, overgangen en timing, waardoor de regisseur snel kan schakelen. Vaststaande sequenties zoals gecompliceerde en strak getimede camerabewegingen in de beginleader worden bijvoorbeeld automatisch door Overdrive aangestuurd. De rest van de uitzending wordt met de hand geschakeld in Overdrive. Kort gezegd: het is het digitale hart van de RTL-Nieuwsregie, het systeem dat techniek, timing en inhoud samenbrengt tot een soepel lopende uitzending. Hierdoor kan RTL Nieuws met een klein team strakke, dynamische uitzendingen maken. Bij RTL Nieuws wordt tevens Xpression gebruikt voor de aansturing in de regie.