5G broadcast: revolutie in mogelijkheden

Hoe 5G, bonded cellular, Haivision, Rohde & Schwarz en anderen nieuwe, indrukwekkende mogelijkheden lanceren voor innovatieve productie en distributie.

Tekst: René van de Kolk

Een industrie op een kantelpunt. De live-productiewereld verandert sneller dan ooit. Waar broadcasters jarenlang afhankelijk waren van satellietwagens, RF-links en later bonded cellular-backpacks, staat de sector nu aan de vooravond van een nieuwe infrastructuurrevolutie. 5G Broadcast, 5G Standalone, private 5G-netwerken, edge computing, AI-encoding, hybride workflows, innovatie en Starlink vormen samen een technologische golf die de komende tien jaar bepalend wordt voor hoe we nieuws, sport en entertainment produceren en consumeren. De belofte is groot: lagere latency, hogere betrouwbaarheid, voorspelbare uplinks, betere dekking in stadions en steden en een infrastructuur die eindelijk schaalbaar is voor de explosieve groei van live video en audio. Ook speelt de industrie snel in op steeds weer nieuwe mogelijkheden. In dit artikel duiken we diep in de techniek, de geschiedenis en de toekomst van 5G Broadcast én hoe het samenkomt. 
LiveU LU800 in actie bij het tennis

De oorsprong
Om te begrijpen waarom 5G Broadcast zo’n grote stap is, moeten we terug naar het begin van digitale ethertelevisie. DVB-T was in de jaren 2000 revolutionair: één zender, miljoenen ontvangers en efficiënt spectrumgebruik. Maar het was eenrichtingsverkeer: geen interactie, geen return channel en zonder dynamiek. Toen smartphones massaal video begonnen te consumeren, ontstond een probleem: Unicast schaalt niet. Tijdens grote evenementen raakt het netwerk overbelast. Providers experimenteerden met LTE Broadcast (eMBMS), maar de technologie kwam nooit echt van de grond: te vroeg, te complex en te weinig ondersteunende apparaten. Maar met 5G veranderde alles. De 3GPP-standaardisatie introduceerde met FeMBMS (Further evolved Multimedia Broadcast Multicast Service) feitelijk de basis voor wat we nu kennen als 5G Broadcast: één signaal dat miljoenen apparaten tegelijk kan bereiken, zonder dat het netwerk instort. Het werkt via Single Frequency Networks (SFN), biedt hoge betrouwbaarheid, lage latency en gegarandeerde kwaliteit via network slicing. Ideaal voor live sport, nieuws, evenementen en massadistributie.


Haivision Falkon X4 5G mobiele videozender

Hoe werkt 5G Broadcast?
Het hart van 5G Broadcast werkt volgens het SFN-principe: meerdere zenders sturen exact hetzelfde signaal op exact dezelfde frequentie. Voor de ontvanger voelt het alsof er één superzender staat. De voordelen zijn enorme dekking, hoge betrouwbaarheid, minder interferentie en een efficiënter spectrumgebruik. Voor broadcasters betekent dit: één feed, miljoenen ontvangers, nul congestie. 5G Broadcast is eigenlijk primair een downlink-technologie. Dat klinkt beperkend, maar het is juist de kracht: het netwerk hoeft geen individuele verbindingen te onderhouden. Daardoor blijft het stabiel, zelfs bij extreme drukte. Network slicing creëert daarnaast virtuele netwerken binnen een 5G standalone netwerk met een gegarandeerde kwaliteit in diensten. Broadcasters kunnen een deel reserveren met gegarandeerde bandbreedte, gegarandeerde latency en zelfs met een gegarandeerde prioriteit. Voor live nieuws en sport is dit revolutionair: er is geen afhankelijkheid meer van consumentenverkeer. Bovendien brengt edge computing de verwerking dichter bij de bron door onder meer real-time transcoding, AI-encoding, latency-kritische workflows en remote production met minimale vertraging. Voor (eind)regies betekent dit: snellere schakels, minder delay en meer controle. Edge computing betekent feitelijk dat data wordt verwerkt op of heel dicht bij de plek waar die ontstaat, in plaats van alles naar een centraal datacenter of de cloud te sturen. Daardoor krijg je snellere reacties, minder dataverkeer en meer betrouwbaarheid.

Nieuwe mogelijkheden - Makito ONE videotransportplatform en de Falkon X4 5G mobiele videozender

Hoe bonded cellular de wereld veroverde
De pioniersjaren waren van 2008 tot 2012. Toen LiveU in 2008 de eerste LU-backpack introduceerde, was het een curiositeit: een rugzak vol modems, accu’s en antennes die via meerdere 3G-verbindingen tegelijk video's verstuurde. Het werkte soms, maar het was revolutionair genoeg om de industrie wakker te schudden. WMT (Mobile Viewpoint) volgde snel, met focus op broadcastkwaliteit en lage latency. Met de komst van 4G in de periode tussen 2013 en 2017 werd bonded cellular volwassen. Nieuwsredacties stapten massaal over. Satellietwagens werden reserve. Naast eerder genoemde oplossingen was er ook een andere oplossing. Viprinet was in 2013 een Duitse fabrikant van bonding-routers die meerdere internetverbindingen – zoals DSL, kabel en 3G/4G – kon samenvoegen tot één snelle, stabiele en vrijwel ononderbroken verbinding. Het werd vooral gebruikt door broadcastwagens, evenementen, bedrijven met slechte verbindingen en noodcommunicatie, omdat het echte line bonding bood in plaats van simpele load balancing. Sportproducties gebruikten backpacks als primaire verbinding. Cloud-regie en remote workflows werden normaal. In de periode van 2023 tot nu bracht 5G vervolgens hogere uplinkcapaciteit, lagere latency, betere dekking, slicingmogelijkheden en als laatste integratie met private 5G. LiveU positioneert zich nu als end-to-end live video-platform, WMT als AI-gedreven low-latency specialist. LiveU is anno 2026 een volledig ecosysteem voor mobiele live-video, gebouwd op bonded cellular, 5G, Starlink-hybride workflows en cloudregie. Het combineert meerdere verbindingen tot één stabiele uplink, ondersteunt multicam, remote productie, NDI/SRT/RIST, AI-optimalisatie en integreert met zowel traditionele broadcast als moderne IP-studio’s. 

Wat verandert er écht?
Tijdens grote evenementen stort het consumenten-5G-netwerk vaak in. 5G Broadcast lost dit op: één signaal, miljoenen ontvangers. Er is geen congestie meer. Stadions zijn notoire dead zones. 5G Broadcast + private 5G veranderen dat volledig. Een betere dekking in stadions wordt hierdoor mogelijk. Door lagere latency en voorspelbare uplinks wordt remote regie de norm. Nieuwe formats worden mogelijk gemaakt door 5G Broadcast. Denk bijvoorbeeld aan fan-camera’s, multi-angle streams, AR-overlays, volumetric videotoepassingen en real-time data-integratie. Starlink blijkt daarbij een verrassend sterke aanvulling op 5G workflows. Met uplinks van 20–40 Mbps en latency van 25–60 ms fungeert het als mobiele glasvezel, ideaal voor landelijke gebieden, evenementen met instortende 5G-uplinks, cloudregie en redundantie. Starlink wordt steeds vaker ingezet als aanvullende of primaire uplink voor live-broadcastproducties, vooral op locaties waar traditionele verbindingen ontbreken of onbetrouwbaar zijn. Dankzij het wereldwijde netwerk van low-earth-orbit (LEO) satellieten biedt Starlink een stabiele, lage-latency internetverbinding die uitstekend combineert met bonded-cellular systemen zoals LiveU en WMT. In de praktijk wordt Starlink gebruikt voor nieuwsreportages, sportwedstrijden, evenementen en ook in het bijzonder in natuurgebieden en rampgebieden, waar het een vaste uplink vervangt of versterkt. De combinatie Starlink + 5G/4G bonding levert een bijzonder robuuste workflow op: Starlink zorgt voor een constante basisbandbreedte, terwijl bonded cellular piekbelasting en mobiliteit opvangt. Hierdoor ontstaat een uplink die zelfs in drukke cellen of afgelegen gebieden betrouwbaar blijft. Starlink wordt meestal ingezet met de Flat High Performance-antenne, die geschikt is voor mobiele toepassingen (OB-vans, regiewagens, tijdelijke locaties). De latency ligt doorgaans tussen 25–60 ms, wat ruim binnen broadcastnormen valt voor live bijdragen. Voor veel omroepen is het daarmee een flexibel, schaalbaar en kostenefficiënt alternatief voor traditionele satellietverbindingen (Ka/Ku-band) en vaste glasvezel.

Er zijn veel praktijkvoorbeelden. Lokale en regionale publieke en commerciële omroepen zetten het in bij evenementen en storingen vaak mobiele studio’s in en gebruiken daarbij deze oplossing. Freelance verslaggevers gebruiken het als back-up voor LiveU/WMT. De toekomst van liveproducties is hybride. 5G Broadcast, 5G SA, bonded cellular, private 5G, Starlink, glasvezel en cloud-regie vormen samen een ecosysteem dat sneller, betrouwbaarder en flexibeler is dan ooit. 

Private 5G als nieuwe draadloze productielaag
Met Easy5G zet Riedel een grote stap richting professionele private 5G-netwerken voor broadcast, sport en live-events. De recente samenwerking met Haivision tilt dat naar een hoger niveau: ultra-low-latency video-encoders worden nu onderdeel van Riedels Managed Technology-portfolio, waardoor klanten één geïntegreerde oplossing krijgen voor draadloze video, intercom en data. Waar Haivision de encoding-kant van 5G-workflows versterkt, levert Riedel de connectiviteits- en infrastructuurlaag. Mark Villamor, Marketing Manager, Broadcast: “Haivision staat wereldwijd bekend als pionier en leider in oplossingen voor videobijdragen met ultralage latency en hoge kwaliteit voor live sport-, nieuws- en evenementenverslaggeving via elk netwerk. We leveren video-encoders, mobiele videozenders, ontvangers en cloudmanagementoplossingen die media- en entertainmentorganisaties helpen om boeiende kijkervaringen te bieden die het publiek dichter bij de actie brengen. We zijn ook de uitvinder van SRT (Secure Reliable Transport), het open-source videostreamingprotocol met lage latency dat een industriestandaard is geworden en wordt gebruikt door toonaangevende omroepen, cloudplatforms, fabrikanten van apparaten en streamingproviders.”

Villamor vertelt uitgebreid over de nieuwe mogelijkheden: “Nu omroepen op zoek zijn naar verbeterde betrouwbaarheid, controle en prestaties voor live producties is 5G een steeds waardevollere optie geworden voor videobijdragen. De mobiele videozenders van Haivision stellen omroepen in staat om veilig hoogwaardige livevideo met lage latentie te verzenden via openbare en private 5G-netwerken. Dit biedt dedicated connectiviteit voor live sport-, nieuws- en evenementverslaggeving waar netwerkprestaties cruciaal zijn. Met 5G hebben we nu opties die specifiek problemen oplossen waar omroepen al jaren mee worstelen: gedeelde openbare netwerken raken overbelast bij grote evenementen, traditionele RF-systemen zijn omslachtig en gevoelig voor storingen en bekabeling beperkt de mobiliteit van camera's en vereist extra middelen voor de installatie. 5G-netwerken bieden omroepen dedicated bandbreedte, een breed bereik met soepele handovers tussen cellen, netwerkslicing om videoverkeer te prioriteren en een latency van slechts 80 ms over private 5G-netwerken. Dat soort prestaties maakt 5G een uitstekende bron voor liveproducties met hoge inzet, in plaats van slechts een back-upverbinding. 

Mark Villamor vertelt verder: “Onze nieuwste toevoegingen aan dit ecosysteem, gelanceerd op de NAB Show 2026, zijn het Makito ONE videotransportplatform en de Falkon X4 5G mobiele videozender. De Makito ONE, die gebruikt wordt voor bekabelde IP-verbindingen, combineert dual-channel video-codering en -decodering, ultralage latentie 4K/HD/HDR-video en flexibiliteit met meerdere codecs (H.264, HEVC en JPEG XS) voor transport over elk netwerk. Hierdoor kunnen broadcasters het platform naar behoefte configureren voor codering, decodering of gemengde workflows terwijl ze broadcastkwaliteit videocontent leveren via openbaar internet, draadloze, satelliet- en glasvezelnetwerken. Schaalbaar van een compact systeem met één blade tot een modulair chassis met hoge dichtheid garandeert Makito ONE een ijzersterke AV-synchronisatie en zeer betrouwbaar videotransport ter ondersteuning van producties van elke omvang."

Mobiele video via 5G in Londen
Villamor over een praktijkverhaal: “Een geweldig recent voorbeeld van het gebruik van mobiele videozenders in het veld was afgelopen oudejaarsavond toen we samenwerkten met ITN en Neutral Wireless om het vuurwerk in Londen te verslaan met behulp van een privé 5G-netwerk. Dankzij wetswijzigingen in het Verenigd Koninkrijk kon het team binnen enkele dagen, in plaats van weken, een privénetwerk operationeel krijgen. Onze mobiele videozenders verstuurden de camerabeelden draadloos via dat privénetwerk terug naar het productiecentrum, waardoor de crew veel van de zware bekabeling en apparatuur die normaal gesproken voor dit soort liveproducties nodig zijn, kon vermijden. Het privé 5G-netwerk zorgde voor betrouwbare connectiviteit in een van de drukste uitzendomgevingen van het jaar, zonder afbreuk te doen aan de productiekwaliteit die van een grote nationale uitzending wordt verwacht.”

Rohde & Schwarz
Waar Haivision en Riedel zich richten op de productie- en contribution-kant van 5G, richt Rohde & Schwarz zich op de distributie: het moment waarop content miljoenen kijkers bereikt. Rohde & Schwarz is al decennialang een toonaangevende technologie-innovator in broadcastdistributie. De broadcastoplossingen van Rohde & Schwarz bieden de nieuwste generatie energiezuinige en softwaregestuurde zenders.

De visie van Rohde & Schwarz op de 5G-ontwikkelingen: de snelle groei van videoconsumptie, verbonden apparaten en digitale diensten legt fundamentele beperkingen bloot in de huidige infrastructuur voor mediadistributie. Conventionele over-the-top (OTT) streaming is voornamelijk gebaseerd op unicast-levering, wat resulteert in een explosieve toename van dataverkeer, hogere latency, oplopende CDN-kosten en netwerkcongestie tijdens evenementen met een hoog kijkersaantal. Tegelijkertijd hebben overheden en infrastructuurbeheerders communicatienetwerken nodig die operationeel blijven tijdens rampen, cyberaanvallen en grote publieke evenementen, waardoor veerkracht een strategische prioriteit is. 5G Broadcast introduceert een nieuw hybride leveringsmodel dat de efficiëntie van krachtige terrestrische uitzendingen combineert met de flexibiliteit en het ecosysteem van 5G-mobiele standaarden. In plaats van miljoenen identieke streams afzonderlijk te verzenden, kan één enkel broadcastsignaal gelijktijdig een onbeperkt aantal gebruikers bereiken zonder de netwerk- of CDN-kosten te verhogen. Dankzij native ondersteuning in moderne 5G-chipsets kunnen smartphones, tablets, voertuigen en IoT-apparaten broadcastdiensten ontvangen zonder extra hardware, terwijl naadloze integratie met breedbandnetwerken gepersonaliseerde en interactieve diensten mogelijk maakt wanneer dat nodig is. Vanuit het perspectief van Rohde & Schwarz is 5G Broadcast niet zomaar de volgende generatie televisie-uitzendingen, maar de evolutie van de broadcastinfrastructuur naar een robuust platform voor dataverspreiding van één naar veel gebruikers. 

Naast traditionele televisie en radio maakt 5G Broadcast een breed scala aan innovatieve toepassingen mogelijk. Denk hierbij aan hoogwaardige live-televisie, landelijke, robuuste multimediale noodwaarschuwingen en crisiscommunicatie, continuïteit van overheidsberichten, diensten voor verbonden voertuigen zoals verkeersinformatie en kaartupdates, draadloze software- en firmwaredistributie voor voertuigen en IoT-apparaten, digitale signage en slimme stadsinformatiediensten, levering van educatieve content, grootschalige evenementenuitzendingen naar mobiele apparaten en hybride broadcast-breedbandtoepassingen die efficiënte massadistributie combineren met gepersonaliseerde interactieve ervaringen. Bovendien kunnen omroepnetwerken de veerkracht van kritieke infrastructuur ondersteunen door operationele informatie te verspreiden naar nutsbedrijven, transportsystemen en overheidsinstanties, onafhankelijk van de overbelaste mobiele netwerken.

De voordelen gaan verder dan schaalbaarheid. Door de propagatie-eigenschappen van het UHF-spectrum te benutten, levert 5G Broadcast content met een aanzienlijk lager energieverbruik dan grootschalige unicast-streaming, terwijl overbodige gegevensverwerking in gedistribueerde cloudinfrastructuren wordt geëlimineerd. Gratis contentlevering voor eindgebruikers, uitzonderlijke beschikbaarheid van de service en onafhankelijkheid van congestie in het mobiele netwerk bieden aantrekkelijke voordelen voor omroepen, mobiele operators, overheden en consumenten.

Rohde & Schwarz ziet 5G Broadcast als een hoeksteen van toekomstige digitale infrastructuren, waar broadcast en breedband elkaar aanvullen in plaats van met elkaar te concurreren. 5G Broadcast biedt zeer efficiënte, veilige en robuuste communicatie van één naar een grote massa, terwijl breedband personalisatie en interactiviteit mogelijk maakt. Samen vormen ze een toekomstbestendig ecosysteem dat niet alleen de economische en technische beperkingen van de huidige mediadistributie aanpakt, maar ook nieuwe bedrijfsmodellen mogelijk maakt en de veerkracht van de nationale kritieke infrastructuur versterkt. De primaire focus ligt op het mogelijk maken van een veerkrachtig, energiezuinig en zeer schaalbaar ecosysteem voor contentdistributie door middel van een complete end-to-end 5G-broadcastoplossing. 

Nederland werkt aan 5G Broadcast
Sinds 2024 wordt in Nederland op verschillende niveaus geëxperimenteerd met 5G-technologie. Naast de commerciële uitrol door telecomproviders lopen er praktijkproeven met toepassingen voor media en publieke communicatie. Tijdens de IBC in Amsterdam vond een eerste demonstratie van 5G Broadcast plaats. Daarbij werden NPO-kanalen via één signaal tegelijk naar testontvangers gestuurd, zonder simkaart of abonnement. Vanaf de zomer van 2026 heeft de proef zich uitgebreid naar Rotterdam en Alphen aan den Rijn, onder leiding van NPO, RDI en Cellnex Nederland. De test gebruikt het frequentieblok 633–638 MHz (kanaal 41) en onderzoekt hoe grootschalige distributie van livevideo en noodberichten via 5G Broadcast kan verlopen. De komende jaren ligt de nadruk op verdere technische verfijning en regelgeving. Naar verwachting zullen consumenten rond 2028 beschikken over apparaten die 5G Broadcast ondersteunen. Daarmee zet Nederland mogelijk een belangrijke stap richting een toekomst waarin mobiele en broadcast netwerken samenwerken voor efficiënte, betrouwbare massacommunicatie.