Interview Ronald Prent: Wisseloord is terug

De historie van de Hilversumse Wisseloord Studios is even wonderlijk als vermaard, maar een aantal jaren geleden leek het vooral bij die historie te blijven. De studio verouderde, spullen verdwenen en artiesten bleven uiteindelijk weg. Na een overname en een rigoureuze verbouwing begint 'Wisseloord' nu echter aan een nieuw leven. 'Top of the bill' qua infrastructuur en apparatuur, maar met de kenmerkende sfeer en klank die er altijd al was. Wisseloord is terug en de wereld mag het weten. Teun van Thiel

Creative Director en Mixing Engineer Ronald Prent weet als geen ander waar hij over praat als hij het heeft over 'zijn' Wisseloord. Meer dan dertig jaar geleden begon hij juist daar namelijk als leerling assistent zijn carrière. Het bleek de perfecte leerschool, omdat Bart Sloothaak na een managementwisseling in 1981 de studio in een paar jaar tijd echt op de kaart zette en internationale artiesten de weg naar Hilversum ineens wisten te vinden. Prent: "Je moet dan een paar keer geluk hebben dat er mensen komen en er dingen gebeuren. Er zijn toen veel mensen geweest die langere tijd kwamen, dat was toen nog mogelijk. Zo heb ik het vak in de praktijk kunnen leren." Illustrerend voor die tijd is misschien wel de eerste grote plaat waaraan Prent destijds als assistent engineer mocht meewerken: 'Zenyatta Mondatta' van The Police. "Ik werkte hier toen als assistent, maar heb de helft van die plaat mogen opnemen. Echt een unieke kans om op die manier in zo'n project te mogen meegroeien. Meest bijzondere was nog wel een zaterdagmiddag waarop de band aangaf een idee voor een liedje te willen opnemen. De engineer was er nog niet en dus was de vraag of ik dat even wilde doen. Pas jaren later besefte ik wat we die middag gedaan hadden. Toen heb ik namelijk gewoon 'De Do Do Do, De Da Da Da' opgenomen. Op dat moment sta je daar natuurlijk niet bij stil, maar leuk is het wel."

Wisseloord bouwde indertijd wereldwijd een naam op en wie rondsnuffelt in de geschiedenis van de studio, krijgt dat keer

op keer bevestigd. Mick Jagger, Tina Turner, Rammstein, U2,

50 Cent, Elton John?..de lijst van bekende internationale klanten is eindeloos. Ronald Prent: "Het unieke van Wisseloord was altijd dat iedereen elkaar hier tegenkwam en ook met elkaar ging spelen, of dat nou muziek of tafelvoetbal was. Het was een 'house of music' en dat bracht een bepaalde sfeer met zich mee. In 2005 ging Wisseloord op een haar na failliet. De boel verouderde en werd niet meer onderhouden en langzaam maar zeker gaan dingen dan kapot. Uiteindelijk komt dan bijna niemand meer opnemen. Iedereen had bovendien een sleutel en liep in en uit, zodat ook veel spullen verdwenen." Na het 'bijna-faillissement' kon een executieverkoop afgewend worden en besloten de huidige exploitanten van Wisseloord erin te stappen, de studio grondig onder handen te nemen en Wisseloord weer op de kaart te zetten. Met het allerbeste op het gebied van infrastructuur en apparatuur, maar met de sfeer en klank die bij Wisseloord hoort.

Helemaal van een leien dakje ging de verbouwing overigens niet. Puur bouwtechnisch gezien werd zelfs een vertraging van zo'n zeven maanden opgebouwd. Terwijl hij voorgaat in Studio 2, legt Ronald Prent uit hoe dat zo gekomen is: "In deze studio hebben we het meeste werk moeten verzetten. De fundering moest opnieuw gelegd worden en dat werd echt een 'Discovery Channel-verhaal'. De wanden werden losgezaagd, dertig centimeter opgetild van de vloer en kwamen op die manier aan het dak te hangen. Vervolgens werd de vloer er uitgezaagd. Daaronder werd het een meter diep uitgegraven, tot op het zwarte zand. Daarop werd funderingszand gelegd en daar bovenop werd zestig centimeter beton gestort. Dat moest vervolgens zes à zeven maanden drogen, eerder mag er niet zo'n gewicht op geplaatst worden." Ook de controlekamers bij beide studio's zijn volledig gesloopt. In de vroegere setting was er boven die kamers vooral loze ruimte, nu zijn daar ruime loungegedeelten gemaakt. Ingericht als fraaie plek waar artiesten zich kunnen terugtrekken, maar waar zelfs ook opnamen gemaakt kunnen worden. "Alles is er", vertelt Prent daarover als we in de ruimte boven de controlekamer van Studio 2 zijn. "Zestien kanalen analoog, twee keer 'glas'?64 kanalen, je kan alles met alles verbinden."

Studio 1 is qua oppervlakte twee keer zo groot als Studio 2, maar de controlekamers zijn exact even groot. "De kamer bij Studio 1 lijkt echter groter, omdat de mengtafel een stuk kleiner is", legt Prent uit. "Dit is een Euphonix System 5. Tegenwoordig is dat Avid, maar dit is de laatste waar nog Euphonix op staat. Bovendien is dit de enige die in het zwart is uitgevoerd, omdat ik dat per se wilde. Ze gingen daar uiteindelijk in mee, maar ik moet zeggen dat ze bij Avid sowieso heel behulpzaam geweest zijn gedurende het hele traject. We hebben enorm veel support gehad van hun R&D-afdeling. Ik wilde bijvoorbeeld deze tafel, maar dan wel met Prism Sound converters, omdat het hele pand hier Prism Sound converters als basis heeft. De mensen van Prism Sound en Euphonix zijn daar samen voor gaan zitten, zijn uiteindelijk met een schakeldiagram gekomen en hebben het vervolgens op die manier gerealiseerd. Ik heb bovendien veel nuttig informatie over de nabije toekomst gekregen, waardoor ik besloot deze tafel al in HDX te bestellen. Voor deze studio is dat het perfecte systeem om erbij te hebben. In Studio 2 is het HD3, dat is ook prima voor daar." De support in het hele traject was volgens Prent uitstekend: "Ook bij het verder customizen van de tafel. Toen ze uiteindelijk hier kwamen zijn ze twee dagen bezig geweest, ze hebben de tafel aangezet en hij draait nog steeds precies zo?.het werkte in één keer exact zoals ik wilde."

Prent heeft overal voor flexibiliteit gekozen. De systemen zijn eenvoudig uit te breiden als het nodig is, ook bij de mastering. "Het kan allemaal worden aangepast, uitgebreid en geupdate zonder al te veel grote kosten te moeten maken. Door alle firma's is daar heel goed over nagedacht. Het ging er mij ook niet om dat ik geld bespaarde. Ik betaal dan liever wat meer, maar wil dan wel innovativiteit. Ik wilde dat ze meedachten over wat ik hier wilde bereiken en daar hebben ze allemaal gehoor aan gegeven." Dat geldt ook voor de Duitse akoesticus Jochen Feith, die de akoestiek in Wisseloord gedaan heeft. "Hij heeft veel samen gezeten met de mensen van PMC, die op hun beurt weer veel overlegden met de andere partijen. Iedereen overlegde met elkaar en dat is ook de grote kracht achter deze verbouwing geweest", aldus Prent. "Ik wilde geen kamer realiseren met één sweetspot, maar wilde juist een ruimte waarin iedereen hoort wat de engineer hoort. Dan heb je dus met andere parameters te maken en dat geldt dan voor alle apparatuur en alle fabrikanten die meewerken. Ze vonden het allemaal een uitdaging, aangezien ze die vraag niet zo vaak krijgen. De speakers hier zijn bijvoorbeeld speciaal voor deze ruimte gemaakt. Ze zitten recht in de wand, maar de tweeter en de midranger hebben een stralingshoek van 60 graden, waardoor je een heel brede plek hebt waar je kunt zitten. Het is speciaal zo gebouwd en er zit bijvoorbeeld ook geen EQ-ing op de speakers, het is allemaal flat."

Het is volgens Prent het resultaat van uitstekend samenwerken. "Ook bij de mastering", geeft hij aan. "Hier heb je actieve systemen en kun je met de crossovers dus nog iets doen met de volumes, maar in de mastering is het allemaal passief. De engineer van het speakerssysteem is gekomen en heeft een week met de akoesticus gezeten en allerlei metingen gedaan. Vervolgens hebben ze er echt nieuwe condensatoren in geplaatst en zitten solderen, zodat alles met elkaar werkt en de beoogde resultaten behaald worden. De basis moet gewoon twijfelloos goed zijn. Daaromheen kan iedereen verzinnen wat 'ie wil, maar de basis moet kloppen. Iedereen deed daar aan mee ? mooi om te zien en leuk om daar met die firma's over te praten. Iedereen heeft hier aan bijgedragen en dat is heel wat meer waard dan tien procent extra korting."

Qua techniek is de hele renovatie volgens Prent naar wens verlopen. Studio 1 was als eerste klaar, vertelt hij: "Ik was toen in New York om les te geven en toen ik terugkwam hadden ze 'm klaar. Iedereen was nerveus, omdat ik het dus nog niet gehoord had. Ik kwam terug, zat hier, ze draaiden muziek voor me en lieten alles zien. Ik heb echt zitten janken, was heel emotioneel omdat het veel beter was dan ik had durven hopen. Hoe de tafel functioneert, hoe de logistiek van de ruimte was en hoe het klonk, dat was echt enorm boven verwachting. Voor mij was dat het allermooiste moment, dat vergeet ik van mijn leven niet meer. Er stond een team van acht mensen in de ruimte?.het was écht bijzonder. Het is een unieke teamprestatie geweest."

Net als vroeger wil Wisseloord weer een 'house of music' worden, waarin mensen elkaar tegenkomen en waar mooie dingen ontstaan. Ook verschillende stromingen ? DJ's en muzikanten bijvoorbeeld ? kunnen zo samen dingen gaan doen. Prent: "We zijn nu ook een Vintage Room aan het maken waarin we jong talent de kans willen bieden om elkaar op die manier te ontmoeten. Dat podium willen we ze bieden en dat doen we op hoog niveau. En datzelfde hoge niveau gaan we dus laagdrempeliger maken in die Vintage Room, waardoor het allemaal samenkomt en de instap niet zo hoog hoeft te zijn. De stap naar de grote ruimtes wordt dan uiteindelijk ook een stuk kleiner. Op die manier willen we echt een platform worden voor jonge bands en nieuw talent." In het huidige businessmodel van Wisseloord is ook het starten van een eigen productiemaatschappij opgenomen. "Het doen van 'artist development' is iets wat daarbij hoog in het vaandel staat. Dit ding is een vehikel waarin je op vele niveaus met talent kunt instappen en als het eenmaal draait dan kunnen er heel veel verschillende dingen uitkomen."

Trots, thuis, spanning, excitement, zorg?.er zijn heel wat woorden die bij Prent opkomen als hij denkt aan Wisseloord. "Maar het is vooral een heel goed gevoel. We wisten vooraf dat het een lange weg zou worden, het duurt nu nog een jaar voor het in onze beeldvorming helemaal af is." En op de vraag of studio's überhaupt ooit helemaal af zijn: "Ja hoor, Studio 1 en Studio 2 zijn af, net als Mastering 1, daar doen we niks meer aan. Mastering 2 is bijna klaar en daarna gaan we aan de Vintage Room beginnen, die dus in juli klaar zal zijn. Daarna is het plaatje af. Je merkt nu al dat de belangstelling groeit en dat er in de wereld weer over Wisseloord gesproken wordt. De Nederlandse markt is daarbij voor ons extreem belangrijk. Die support hebben we nodig, maar de buitenlandse markt maakt het dragend, de Nederlandse markt is namelijk te klein om van te leven."

Op de vraag wat nou het allermooiste aan het vak is, reageert Prent helder: "Dat is het deel mogen zijn van een stuk creativiteit die ontstaat uit het samenwerken van mensen in de muziek. Dat is het mooiste aan ons werk. Dat kan het opnemen van een prachtige take van een vocal zijn, tot een bandje dat lekker aan het spelen is of een DJ die hier iets zit te programmeren waarvan bij ons allemaal het hoofd als vanzelf gaat bewegen. Het hoeft ook niet allemaal normale 'ouderwetse' muziek te zijn. Ik kan net zo enthousiast worden van danceprojecten, want ik vind het fantastisch wat die mannen doen. Ze zijn op een heel andere manier creatief. Hun laptop is hun instrument, ze zitten er en doen van alles en uit dat doosje komt uiteindelijk een mooi geluid dat er voor zorgt dat je hoofd of voet gaat bewegen. Dáár gaat het om en daar draagt Wisseloord graag aan bij."