Roadshow 4K UHD: Grass Valley klaar voor toekomst

radio&tv Actueel

av-entertainment.nl

In een gesprek met Steyn van Hamersveld (hoofd faciliteiten VPRO) en Alex van Reenen (manager productie faciliteiten en ICT van de NTR) voert vooral een positief enthousiaste ervaring de boventoon. Op de achtergrond heeft Menno Drenth als coördinator Post Production de nodige info en werkwijze geleverd. Voor het programma 'Beagle, in het kielzog van Darwin!' (2009-2010), waarin de beroemde reis van Charles Darwin werd overgedaan, was een zestal Avids aangeschaft met server en database. Deze zijn vervolgens bij de VPRO terechtgekomen. Op een gegeven moment was de apparatuur aan vervanging toe. Daadwerkelijk gaan vervangen of de diensten gaan afnemen bij een facilitair bedrijf, was toen de vraag. "Uiteindelijk is op basis van financiële getallen gekeken en bleek het een stuk voordeliger om het in eigen beheer te houden", aldus Steyn van Hamersveld. "Wel is gekozen om een professionaliseringslag te slaan en er voor de implementatie specialisten bij te vragen. Niet alleen de apparatuur is vervangen, maar uiteindelijk hebben we de hele workflow aangepakt, de eigen organisatie en bijna een hele nieuwe afdeling opgericht. Met de nodige opstartuitdagingen hadden we uiteindelijk een systeem waar de mensen bij de VPRO tevreden over waren en dat weinig storingen gaf."

Het pad bij de NTR, of eigenlijk de toenmalige NPS begon ongeveer tien jaar geleden, toen er subsidies vrijkwamen om het uitzendproces te gaan digitaliseren. In die tijd heeft de NPS gekozen om dit met een facilitaire partner te gaan doen. Dat was een vierjarig contract en toen dat afliep zaten ze midden in de fusie met Teleac en de RVU, aldus Alex van Reenen: "Toen is na zorgvuldig overwegen besloten nogmaals vier jaar het contract te verlengen. Inmiddels zagen we drie aspecten die belangrijk voor ons waren. Het kostte redelijk veel geld en we waren aan het overwegen of dat niet goedkoper kon. Het tweede aspect wat we ons tien jaar geleden niet zo realiseerden, was dat je wel erg afhankelijk was van één leverancier. Je hebt het dan niet alleen over het monteren, maar ook over het ingesten en de storage. Hoe beheer je nog je eigen storage en wat is de zeggenschap er over? Het derde aspect was de flexibiliteit. De facilitaire partij was dusdanig groot geworden dat het moeilijk vlot mee kon komen in de upgrades die nodig waren. De opnames gingen van SD naar HD en nu naar allerlei mogelijke opnameformaten. De facilitaire partij had meerdere zenders, producenten en omroepen als klant. Het moest redundant kunnen zijn en dat maakte het vertragend bij nodige upgrades."

De NTR deed dus onderzoek naar hoe dat beter kon en was eigenlijk al die tijd al in gesprek met de VPRO. Waar konden ze elkaar aanvullen en waar konden ze samenwerken? Je zit op een gezamenlijke campus en de beide omroepen hebben min of meer het zelfde gedachtengoed over samenwerking. Steyn van Hamersveld: "We hebben meerdere samenwerkingsprojecten opgestart en bijvoorbeeld tools ontwikkeld als WhatsOn, die voor meerdere omroepen interessant waren." Door het delen van kosten kunnen bepaalde projecten ook realiseerbaar worden. Alex van Reenen: "Het is tenslotte bij ons helemaal en bij de VPRO deels ook gemeenschapsgeld waarmee je werkt. Dat geeft ook hierdoor een bepaalde verantwoordelijkheid."

In het nieuwe project was de omslag van de NTR om de mediaomgeving in eigen beheer te gaan doen daarom ook interessant voor de VPRO. Hiermee konden investeringen worden gedeeld. "Alex en ik hadden altijd goed en regelmatig overleg", legt Van Hamersveld uit. "Als we zouden kunnen samenwerken, dan zouden we er voor gaan. En met deze postproductie omgeving is het ook nog eens logisch, omdat we fysiek naast elkaar zitten. We hebben dezelfde serverruimte, de apparaten staan fysiek al bij elkaar. Dus het is makkelijk om je netwerken aan te leggen." Van Reenen: "Voor beiden leverde het een financieel voordeel op en de NTR kreeg ook de ervaring van de VPRO erbij. Met name Menno Drenth had de ervaring om dit te doen en kon dit ook begeleiden bij de NTR. Het is namelijk nogal wat om wat dat betreft uit de beschermde ontzorgde omgeving van het facilitair bedrijf naar een eigen verantwoordelijkheid te gaan. We durfden dit aan omdat we vertrouwen in de VPRO én Menno als persoon hadden om dit tot een goed einde te brengen. En als we zo terugkijken is het toch wel een successtory geworden." De samenwerking gaf ook de gelegenheid om kennis te delen en over te dragen. Bijvoorbeeld tussen de onderlinge mediamanagers die zo gezamenlijk continuïteit kunnen garanderen. Dit is zowel voor de NTR als VPRO belangrijk.

Menno Drenth is al een aantal jaren verbonden aan de VPRO als facilitair begeleider en is nu CPO (Coördinator Post Production Facilities) voor zowel de VPRO en NTR. Daarnaast is hij mede-eigenaar van het Media-advies en implementatiebureau MediaAssist, dat is betrokken bij verschillende grote projecten. In het verleden heeft het trainingen ontwikkeld voor alle Avid applicaties en was het nauw betrokken bij verschillende digitalisatieslagen van de publieke en regionale omroepen. "De overgang bij de NTR heeft heel vlekkeloos kunnen verlopen omdat we een tijd twee omgevingen naast elkaar hebben gehad", legt Drenth uit. "Maar bij de VPRO was vorig jaar tussen Kerst en oud en nieuw een hele spannende tijd." Steyn van Hamersveld beaamt dat: "Ja, toen moesten we volledig offline en is de upgrade uitgevoerd." Die was nodig om op termijn de NTR te kunnen aansluiten op de omgeving, maar ook omdat een deel van de systemen toe was aan een upgrade. Ook is de volledige infrastructuur op de schop gegaan. Het was het uitgelezen moment om met de opgebouwde kennis van de jaren ervoor de bottlenecks en de niet altijd even handige oplossingen volledig opnieuw in te richten naar de maatstaven van deze tijd.

De NTR is heel rustig gefaseerd overgegaan. Het contract met de facilitair is nog een aantal maanden verlengd en in de paar maanden voor de zomer is er gedraaid met een dubbele omgeving. Zo konden alle programmamakers naadloos doorwerken. Het was alleen even opletten in welke van de twee men aan het werk was. Een langlopende productie zoals Sesamstraat heeft tot het einde in de facilitaire omgeving doorgelopen. Van Reenen: "Op dit moment (dec '16, red.) zijn de laatste wis-opdrachten gegeven om de laatste media weg te halen van hun server."

Overigens is er nog steeds sprake van samenwerking met de facilitaire partijen. Zo heeft de VPRO al drie montagesets bij United die in voorkomende gevallen op de servers van de VPRO of NTR kunnen worden geschakeld. Daar heeft de NTR nog twee sets aan toegevoegd bij NEP. Zo zijn er nu vijf externe montagesets waar gezamenlijk naar kan worden uitgeweken en waarmee toch in de eigen omgeving kan worden gemonteerd. Daarnaast nemen beide omroepen diensten af bij United en NEP voor audionabewerking en kleurcorrectie. Dan gaan de bestanden heen en weer via FTP. De FTP wordt ook gebruikt voor het versturen en ontvangen van ondertiteling, voor externe producenten, vormgevers en andere creatives en de aankoop van buitenlandse producties.

De bouw en implementatie en de aansluiting op de bestaande omgeving werden gerealiseerd door DigiNet. Op de achtergrond zijn een aantal keren specialisten van Avid overgevlogen om te assisteren in de gespecialiseerde inrichting. De Mediamanagers van de NTR en VPRO zijn gezamenlijk op intensieve spoedcursus gegaan in Londen en zijn verder begeleid door Menno Drenth. De kern van de systemen is AVID. Alle montagesystemen, bij elkaar 31, zijn Avid MediaComposers. De systemen zijn aangesloten op centrale mediaservers (Avid Isis 7500) met een totale bruto opslag van 476 Tb (netto 238 Tb).

Om alle gebruikers en media goed te kunnen managen wordt het Media Asset Management Avid Interplay gebruikt. Behalve voor goed beheer wordt de media zo ook toegankelijk voor alle programmamedewerkers die op eenvoudige wijze toegang willen hebben en kleine bewerkingen moeten doen. Een heel handig systeem daarbij is Avid MediaCentral UX waarmee via een webbrowser ruw materiaal en montages kunnen worden bekeken, geïndexeerd en zelfs kleine montages mee kunnen worden gemaakt. Het is een streaming systeem waarmee zelfs vanuit huis zou kunnen worden gewerkt. Echter wordt dat laatste bij de VPRO en NTR alleen toegelaten met een beveiligde verbinding.

Het systeem laat al toe om op afstand ook met Avid Media Composer Cloud te gaan werken. In de toekomst zal dit waarschijnlijk op termijn ook wel gaan gebeuren. De huidige wereldwijde uitdaging met mediaverwerking is de grote hoeveelheid en vooral ook de vele soorten mediafiles. De files komen op verschillende wijzen het systeem in en moeten er ook op verschillende wijzen, al dan niet bewerkt, weer uit. Hierbij is de omloopsnelheid ook flink toegenomen net als het feit dat dezelfde media in verschillende processen op hetzelfde moment moet worden gebruikt. In deze configuratie zijn meerdere transcoder servers opgenomen die automatisch vertaalslagen maken van het ene mediaformaat naar het andere. Met twee omroepen, 31 sets, heel veel lopende producties en nog veel meer gebruikers als editors, verslaggevers, producers en regisseurs, is automatisering van dergelijke processen belangrijk.

Met zoveel processen en langlopende producties en series is ook archivering erg belangrijk. Alles wat wordt uitgezonden wordt centraal opgeslagen bij het Instituut Beeld en Geluid en kan desgevraagd digitaal weer terug worden gehaald naar de eigen mediaservers. Opvallend is dat meerdere omroepen en ook de VPRO en NTR dat weliswaar op dagelijkse basis doen, maar niet zonder een eigen archief kunnen. Het archief is niet alleen voor de eindfabricaten, de uitzendingen, maar ook voor materiaal dat voor iets langere tijd niet hoeft te worden bewerkt. Bijvoorbeeld herhalingen of materiaal voor dezelfde series voor het volgende seizoen. Ook doordat steeds meer media volledig file-based is geworden en niet meer origineel vanaf videotape of XDCAM schijf komt, is back-up aan de voorkant van het proces ook steeds belangrijker geworden. Dit archiveren gebeurt in twee stappen. De eerste stap is van de 'online' mediaserver naar de 'nearline' server. Deze laatste server fungeert als een soort rangeerterrein op het drukke medianetwerk en wordt gebruikt voor tijdelijke opslag. Vanuit deze server of rechtstreeks vanaf de mediaserver wordt ook gearchiveerd naar het 'deep' archief. Daar wordt de media opgeslagen op datatape. Dit is veilige opslag, die niet zomaar binnen het netwerk toegankelijk is. De tapes kunnen ook fysiek uit het systeem worden gehaald en op een andere plaats worden opgeslagen. Het datatape archief bij de VPRO/NTR is aanzienlijk, nu in gebruik ruim 300 Tb en schaalbaar tot 2,5 Petabyte. Ook dit is een automatisch proces dat op afstand door de mediamanagers van zowel de VPRO als de NTR wordt bediend. Een datatape robot plaatst de tape in en uit de library en is in de serverruimte de hele dag druk bezig de opdrachten van de mediamanagers uit te voeren.

Het spreekt voor zich dat de programmamakers ook vanaf hun kantoorwerkplek enige toegang tot het medianetwerk willen hebben. Hetzelfde geldt voor de editor en regisseur in de montageruimte. Die hebben af toe documenten en files nodig uit het kantoornetwerk. Goede werking van het totale systeem betekent daarom nauwe samenwerking tussen de afdeling ICT van beide omroepen en het MediaNetwerk. Uiteindelijk gaat het bij beide omroepen om mooie programma's maken die er toe doen en passen bij hun opdracht. De samenwerking tussen de twee omroepen laat zien dat er creatief en modern kan worden gewerkt met innovatieve techniek en tegelijkertijd verantwoordelijk en efficiënt kan worden omgegaan met de publieke middelen.

Sinds september 2016 zijn de digitale medianetwerken van de NTR en VPRO met elkaar verbonden. Elk maken ze hun eigen programma's in hun eigen domein, maar de hardware staat gebroederlijk naast elkaar en verschillende services worden gedeeld. De VPRO heeft al enige tijd een eigen omgeving, maar de NTR pas sinds afgelopen zomer. Na een jaar voorbereiding en een halfjaar looptijd, was het tijd om te zien hoe de zaken ervoor staan.

Vlnr. Menno Drenth, Alex van Reenen en Steyn van Hamersveld